Καλώς ήλθατε στην ιστοσελίδα του Thomas Villa, ψυχοθεραπευτή στη Γαλλία. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου στην παρακάτω διεύθυνση: contact@thomas-villa.fr.

Ταξινομημένο ανά θέμα, θα βρείτε εδώ το εκλαϊκευμένο έργο μου. Πρόκειται για μία σειρά εγγράφων συνοδευόμενα από μαρτυρίες και άρθρα, εντελώς δωρεάν για όλους.
Στόχος αυτής της σειράς είναι πρωτίστως να μοιραστεί ελεύθερα τη γνώση σε όσους τη χρειάζονται, σε ψυχολογικά θέματα που μπορεί να είναι δύσκολα.

Το έργο υποστηρίζεται πλήρως από την Ελληνίδα μουσικό, καλλιτέχνη και ποιήτρια Ιφιγένεια Δεριζιώτη (IDVex). Θα ήθελα να ευχαριστήσω αυτή την καλλιτέχνιδα για την υποστήριξή της.

Το Πλούσιο Οχυρό

« Κατανοώντας τον τρόπο λειτουργίας των αυτιστικών ατόμων. »

Εκλαϊκευμένο εγχειρίδιο με αναφορές στη γνωστική ψυχολογία και τη νευροψυχολογία σχετικά με τις διαταραχές του φάσματος του αυτισμού, προτείνοντας διάφορες λύσεις υποστήριξης στο σπίτι σε γονείς αυτιστικών παιδιών.

Περιλαμβάνει μαρτυρίες τριών ατόμων.

Περιεχόμενα
- Τι είναι ο αυτισμός;
- Διαταραχές συμπεριφοράς.
- Κοινωνική αναπηρία.
- Επικοινωνιακές δυσκολίες.
- Ενσυναίσθηση και Ευαισθησία.
- Αισθητηριακά ερεθίσματα.
- Κρίσεις.
- Η φούσκα.
- Αυτονομία.

Εγχειρίδιο καταχωρημένο υπό την αιγίδα των δικαστικών επιμελητών του Παρισιού, η οποία διατίθεται υπό τους όρους της γαλλικής και διεθνούς νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Τι είναι ο αυτισμός;

Ο αυτισμός είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή. Σήμερα 1 παιδί στα 100 έχει διαγνωστεί με αυτισμό, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχουν περίπου 3.300.000 άτομα με αυτισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι νευροαναπτυξιακές διαταραχές χαρακτηρίζονται από καθυστέρηση στην ανάπτυξη και συνυφαίνονται με γνωστικές, συμπεριφορικές και αισθητικοκινητικές δυσλειτουργίες. Πιο συγκεκριμένα, δεν πρόκειται για ασθένεια, αλλά για μία νευρολογική πάθηση που εκδηλώνεται μέσα από δυσκολίες στην ανάπτυξη ενός παιδιού.

Ο αυτισμός υπάρχει σ’ ένα «φάσμα», καθώς οι αισθητηριακές, κοινωνικές και επικοινωνιακές ανάγκες των αυτιστικών ατόμων μπορεί να εμφανιστούν σ’ ένα φάσμα που κυμαίνεται ανάμεσα σ΄ έναν υψηλό δείκτη και έναν χαμηλό. Όταν μιλάμε για δυσκολίες του αυτισμού, μιλάμε για διαταραχές αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ), οι οποίες επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο αλληλεπιδρά, επικοινωνεί και συμπεριφέρεται.

Στο αυτιστικό φάσμα υπάρχει μία γκάμα από ανάγκες που χρήζουν υποστήριξης. Κάποια αυτιστικά άτομα χρειάζονται λιγότερη υποστήριξη, ενώ άλλα μπορεί να χρειάζονται περισσότερη.

Η γλώσσα μετράει

Όταν μιλάμε για αυτισμό, χρησιμοποιούμε αρχικά τη γλώσσα μιας ταυτότητας παρά την ιδιόλεκτο ενός ατόμου. Γι’ αυτό μιλάμε περισσότερο για «αυτιστικό άτομο» παρά για «άτομο με αυτισμό». Πολλά αυτιστικά άτομα προτιμούν αυτή την ορολογία, γιατί ο αυτισμός θεωρείται κομμάτι μιας ταυτότητας και όχι μιας αναπηρίας.

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος: ποιο είναι το επίπεδο υποστήριξης που μπορεί να λάβετε;

Δεδομένου ότι ο αυτισμός υπάρχει σ’ ένα φάσμα το επίπεδο απαραίτητης υποστήριξης στην καθημερινή ζωή ποικίλλει σημαντικά από το ένα άτομο στο άλλο.

Το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM-5) εξετάζει τρία επίπεδα αναγκών, τα οποία καθορίζονται από το επίπεδο υποστήριξης που χρειάζεται ένα αυτιστικό άτομο.

  1. Χρήζει υποστήριξης. Τα άτομα σ’ αυτό το επίπεδο μπορούν να είναι περισσότερο ανεξάρτητα. Οι προκλήσεις που σχετίζονται με την κοινωνική αλληλεπίδραση, την αλλαγή ή την αβεβαιότητα μπορεί να εξακολουθούν να είναι δύσκολα διαχειρίσιμες χωρίς κάποια υποστήριξη.
  2. Χρήζει ουσιαστικής υποστήριξης. Ορισμένες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και ορισμένες αλλαγές μπορεί να είναι διαχειρίσιμες για τα άτομα αυτού του επιπέδου, αλλά είναι απαραίτητο ένα συνεχές επίπεδο υποστήριξης.
  3. Χρήζει πολύ ουσιαστικής υποστήριξης. Τα άτομα αυτής της κατηγορίας μπορούν να κάνουν έναν βασικό διάλογο και να έχουν μία ελάχιστη κοινωνική αλληλεπίδραση. Η διαχείριση της αλλαγής μπορεί να αναδειχθεί σημαντική πρόκληση.

Επιπλέον, αναρίθμητες διαγνώσεις σχετικές με τις διαταραχές αυτιστικού φάσματος είναι πλέον παρωχημένες και εκλαμβάνονται ως μέρος του αυτιστικού φάσματος. Ορισμένα αυτιστικά άτομα ταυτίζονται ακόμα με αυτές τις διαγνώσεις. Κάποιες από αυτές τις διαγνώσεις και ενδείξεις περιλαμβάνουν:

  • το σύνδρομο Άσπεργκερ
  • το σύνδρομο Ρετ
  • τον αυτισμό του Κάνερ
  • τον αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας
  • τον άτυπο αυτισμό
  • τις διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές

Κάθε αυτιστικό άτομο είναι μοναδικό. Ένα αυτιστικό άτομο δεν ανταποκρίνεται πλήρως πάντα στα κριτήρια ενός από αυτά τα επίπεδα ή τις κατηγορίες. Για παράδειγμα, ορισμένα αυτιστικά άτομα μπορεί να μην εκφέρουν λόγο, αλλά να χρειάζονται ελάχιστη υποστήριξη στην καθημερινή ζωή.

Συμπτώματα αυτισμού: μοντέλα επικοινωνίας και συμπεριφοράς

Αν είστε αυτιστικός/ή, θα έχετε διαπιστώσει ίσως ότι οι διαφορές στον τρόπο που αλληλεπιδράτε με τους άλλους οδηγούν συχνά σε παρεξηγήσεις ή σε ασυνεννοησία.

Και αν δεν έχετε λάβει διάγνωση, αλλά σκέφτεστε ότι μπορεί να είστε αυτιστικός, μπορεί να είναι απελπιστικό να κατανοήσετε αυτές τις διαφορές, καθώς δεν είστε σίγουροι τι τις προκαλεί.

Το DSM-5 κατατάσσει τα συμπτώματα του αυτισμού σε δύο βασικές κατηγορίες:

  • τρόποι επικοινωνίας και κοινωνικής αλληλεπίδρασης
  • μοντέλα συμπεριφοράς και ενδιαφερόντων

Δεδομένου ότι ο αυτισμός είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή, τα πρώτα σημάδια τείνουν να εμφανίζονται στην πρώιμη παιδική ηλικία. Παρ’ όλα αυτά, κάποια αυτιστικά άτομα λαμβάνουν κάποια διάγνωση στην ενήλικη ζωή τους πλέον, ειδικά αν έχουν συνηθίσει να κρύβουν τις διαφορές τους.

Τρόποι επικοινωνίας και κοινωνικής αλληλεπίδρασης

Τα αυτιστικά άτομα μπορεί να εμφανίσουν συγκεκριμένους τρόπους επικοινωνίας. Αυτά τα μοντέλα περιλαμβάνουν γενικά τη λεκτική ή προφορική επικοινωνία και τη μη λεκτική επικοινωνία, όπως τις εκφράσεις του προσώπου και τη γλώσσα του σώματος.

Τα συμπτώματα του αυτισμού που συνδέονται με την επικοινωνία έχουν αντίκτυπο:

  1. στις κοινωνικές δεξιότητες και στην αλληλεπίδραση
  2. στη μη λεκτική επικοινωνία
  3. στις σχέσεις και στην κοινωνική σύνδεση

Μπορείτε να μάθετε περισσότερα γι’ αυτά τα μοντέλα επικοινωνίας παρακάτω:

1. Κοινωνικές δεξιότητες και αλληλεπίδραση

Μπορεί να είναι δύσκολο για ορισμένα αυτιστικά άτομα να αποκωδικοποιήσουν τις χειρονομίες σε μία συζήτηση και τα σχήματα λόγου.

Για τα αυτιστικά άτομα που χρήζουν υποστήριξης υψηλότερου επιπέδου μπορεί να είναι πιο δύσκολο να ξεκινήσουν ή να ανταποκριθούν σε μία κοινωνική αλληλεπίδραση. Και ενώ πολυάριθμα αυτιστικά άτομα μιλούν με ολόκληρες φράσεις, άλλα άτομα μπορεί να μην εκφέρουν λόγο - γεγονός που σημαίνει ότι τείνουν να μη μιλάνε δυνατά - και να επικοινωνούν με άλλους τρόπους.

2. Μη λεκτική επικοινωνία

Η μη λεκτική επικοινωνία είναι ο τρόπος που επικοινωνούν οι άνθρωποι χωρίς τη χρήση λέξεων. Τα αυτιστικά άτομα τείνουν να μετέχουν στη μη λεκτική επικοινωνία με διαφορετικό τρόπο απ’ ότι τα μη αυτιστικά άτομα.

Τα αυτιστικά άτομα μπορεί να έχουν δυσκολίες με:

  • την οπτική επαφή
  • την αποκωδικοποίηση των εκφράσεων του προσώπου ή των χειρονομιών
  • την έκφραση των σκέψεών τους και των συναισθημάτων τους
  • την αντιστοίχιση των εκφράσεων προσώπου με τις συμπεριφορές άλλων ατόμων

3. Σχέσεις και κοινωνική σύνδεση

Τα αυτιστικά άτομα μπορεί να δυσκολεύονται να συνδεθούν συναισθηματικά με άλλα άτομα, ειδικά με μη αυτιστικά άτομα.

Για παράδειγμα, δυσκολίες προσαρμογής του λόγου και της συμπεριφοράς για να ανταποκριθούν στο κλίμα της συζήτησης μπορεί να προκαλέσουν επιπλοκές σε ορισμένα αυτιστικά άτομα στη δημιουργία και διατήρηση μιας σχέσης.

Στα αυτιστικά παιδιά, αυτό μπορεί να σημαίνει αποχή από παιχνίδια που κάνουν επίκληση στη φαντασία. Τα αυτιστικά παιδιά μπορεί, επίσης, να δείξουν έλλειψη ενδιαφέροντος για τη δημιουργία φίλων, αν και αυτό δεν ισχύει για όλα τα αυτιστικά άτομα.

Μοντέλα συμπεριφοράς και ενδιαφερόντων

Ένα μεγάλο τμήμα του αυτισμού εμπλέκει επίσης διαφορές στη συμπεριφορά. Αυτές οι διαφορές αφορούν γενικά περιορισμένες και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές.

Αυτές μπορεί να συμπεριλαμβάνουν:

  1. στερεότυπες συμπεριφορές (επαναλαμβανόμενα συμπεριφοριστικά μοντέλα)
  2. άκαμπτες ρουτίνες και αποστροφή στις αλλαγές
  3. «περιορισμένα» ενδιαφέροντα ή δυνατή ή ισχυρή και εξειδικευμένη συγκέντρωση
  4. διαφορές στην ανταπόκριση στο περιβάλλον

Μπορείτε να μάθετε περισσότερα γι’ αυτά τα μοντέλα συμπεριφοράς παρακάτω:

1. Στερεότυπες συμπεριφορές

Οι στερεότυπες συμπεριφορές είναι συμπεριφορές που επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά και που δε φαίνεται να έχουν έναν ξεκάθαρο στόχο.

Οι συμπεριφορές αυτές, όμως, έχουν έναν στόχο. Πρόκειται σε γενικές γραμμές για μία μορφή κατευνασμού του εαυτού, γνώστης εξίσου με το όνομα της αυτοδιέγερσης (stimming).

Οι συμπεριφορές αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • παλαμάκια
  • το να ακουμπάνε τα δάχτυλα τους
  • περιστροφή αντικειμένων
  • ευθυγράμμιση αντικειμένων
  • άλλες επαναλαμβανόμενες ενέργειες

Τα αυτιστικά άτομα μπορεί, επίσης, να έχουν την τάση να επαναλαμβάνουν τα λόγια άλλων ατόμων. Αυτό ονομάζεται ηχολαλία.

2. Άκαμπτες ρουτίνες και προτίμηση για δομή

Αν είστε αυτιστικός/ή, μπορεί να είστε δεμένος/η με κάποιες ρουτίνες, συνήθειες ή καθημερινούς κανόνες.

Πιθανές τροποποιήσεις σ’ αυτά τα στοιχεία μπορεί να είναι πολύ δύσκολες. Μια αλλαγή που μοιάζει ασήμαντη για κάποιον άλλον μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο σ’ εσάς.

Για παράδειγμα, μπορεί να έχετε ένα συγκεκριμένο δρομολόγιο για περίπατο ή να τρώτε μια συγκεκριμένη μάρκα δημητριακών. Αν κάποιος προσπαθήσει να αλλάξει αυτές τις ρουτίνες ή αν συμβεί κάτι που τις καθιστά αδύνατες, αυτό μπορεί να προκαλέσει ένα αίσθημα αστάθειας, ένα αίσθημα απώλειας ή το να μην ξέρετε τι θα κάνετε στη συνέχεια.

3. Συγκέντρωση, ενδιαφέροντα και περιορισμένες ασχολίες

Τα αυτιστικά άτομα μπορεί να έχουν ένα έντονο ενδιαφέρον ή ένα «περιορισμένο» ενδιαφέρον για κάποια θέματα (κάποιες φορές πολύ εξειδικευμένα θέματα).

Για παράδειγμα, ένα αυτιστικό παιδί μπορεί να προτιμάει να παίζει μ’ ένα μόνο παιχνίδι περισσότερο απ’ ό,τι με όλα τα άλλα αντικείμενα. Ένας αυτιστικός ενήλικας μπορεί να έχει γνώση εις βάθος σ’ ένα συγκεκριμένο πεδίο ενδιαφέροντος για ένα εξειδικευμένο θέμα.

Η υπερεστίαση σε συγκεκριμένες δραστηριότητες και οι διατροφικές ιδιαιτερότητες είναι εξίσου συνήθη φαινόμενα.

4. Απόκριση σε ερεθίσματα του περιβάλλοντος

Η υπέρμετρη ή ελλιπής ευαισθησία στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος είναι μία άλλη συνήθης συμπεριφοριστική ένδειξη του αυτισμού.

Ένα υπερευαίσθητο άτομο μπορεί να αντιδράσει μ’ ένα δυσανάλογο τρόπο σε κάποια κατάσταση. Για παράδειγμα, ένα αυτιστικό άτομο μπορεί να κλείσει τα αυτιά του σ’ ένα δωμάτιο όπου πολλά άτομα μιλάνε ταυτόχρονα.

Ένα αυτιστικό άτομο που παρουσιάζει μια υποευαισθησία θα μπορούσε να αντιδράσει λιγότερο έντονα σε ερεθίσματα ή σε αισθήσεις. Παραδείγματος χάριν, θα μπορούσε να μην αντιδράσει στον πόνο ή στις αλλαγές της θερμοκρασίας.

Ορισμένα αυτιστικά άτομα μπορεί, επίσης, να θέλγονται από ορισμένες αισθητηριακές εμπειρίες, όπως:

  • την υφή
  • την οσμή
  • τη γεύση
  • τον ήχο
  • διάφορα περίεργα ερεθίσματα

Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να αισθάνεται ή να ακουμπάει επανειλημμένα ένα αντικείμενο, ενώ ένα άλλο άτομο μπορεί να επικεντρωθεί σε αντικείμενα ενός συγκεκριμένου χρώματος ή υφής.

Διάγνωση διαταραχών αυτιστικού φάσματος

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο αυτισμός διαγιγνώσκεται στην παιδική ηλικία. Οι γονείς μπορεί να διαπιστώσουν διαφορές στη συμπεριφορά του παιδιού τους και να συμβουλευτούν έναν γιατρό για περισσότερες πληροφορίες.

Αφού παρατηρήσει την επικοινωνία και τη συμπεριφορά του παιδιού, ο κλινικός γιατρός θα μπορέσει να βοηθήσει να καθοριστεί αν το παιδί ανταποκρίνεται στα κριτήρια του αυτισμού. Ο γιατρός σας μπορεί επίσης να σας παραπέμψει σ’ έναν άρτια καταρτισμένο ειδικό.

Σύμφωνα με το DSM-5, μπορεί να ανταποκρίνεστε στα κριτήρια μιας διάγνωσης για αυτισμό αν τα μοτίβα επικοινωνίας και συμπεριφοράς σας:

  • έχουν αντίκτυπο σε πολλούς τομείς της ζωής σας
  • είναι παρόντα από την παιδική σας ηλικία
  • κάνουν τομείς της ζωής σας, όπως η εργασία ή οι σχέσεις, πιο δύσκολα διαχειρίσιμους
  • δεν εξηγούνται καλύτερα από κάποια διανοητική δυσλειτουργία

O κλινικός γιατρός που διαγιγνώσκει τον αυτισμό θα σημειώσει, επίσης, αν συνοδεύεται από κάποια διανοητική δυσλειτουργία και/ή κάποια γλωσσική διαταραχή ή κάποια κατατονία.

Αν είστε ενήλικας και σκέφτεστε ότι μπορεί να είστε αυτιστικός, μπορεί να είναι δύσκολο να βρείτε κάποιον ειδικό που να γνωρίζει πώς να διαγνώσει τον αυτισμό σ’ ενήλικες. Μολονότι μπορεί να αποδειχθεί πρόκληση, δεν είναι αδύνατο.

Το να μοιραστείτε τους προβληματισμούς σας με τον γιατρό πρωτοβάθμιας περίθαλψής σας μπορεί να βοηθήσει, όπως και το να του ζητήσετε αν μπορεί να σας παραπέμψει σε κάποιον ειδικό που μπορεί να σας δώσει περισσότερες πληροφορίες.


Διαβάστε ολόκληρο το έγγραφο.


Βιβλιογραφία

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). (DSM-5)

Bernardin CJ, et al. (2021). "You must become a chameleon to survive:" Adolescent experiences of camouflaging.
https://link.springer.com/article/10.1007/s10803-021-04912-1

Kapp SK, et al. (2019). 'People should be allowed to do what they like': Autistic adults' views and experiences of stimming.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6728747/

Lucarelli J, et al. (2017). Autism spectrum disorder and avoidant/restrictive food intake disorder.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27824638/

Maenner MJ, et al. (2020). Prevalence of autism spectrum disorder among children aged 8 years - Autism and developmental disabilities monitoring network, 11 sites, United States, 2016.
https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/ss/ss6904a1.htm

Patra KP, et al. (2021). Echolalia.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK565908/

Hyman SL, et al. (2020). Identification, evaluation, and management of children with autism spectrum disorder.
https://publications.aap.org/pediatrics/article/145/1/e20193447/36917/Identification-Evaluation-and-Management-of

What is autism spectrum disorder? (2020).
https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/facts.html

Autism spectrum disorder fact sheet. (2020).
https://www.ninds.nih.gov/archived/autism-spectrum-disorder-fact-sheet

L'autisme, autrement (2021) - Julie's Academy.
https://www.julieacademy.com/formation-l-autisme-autrement

Dans ta bulle: Les autistes ont la parole : écoutons-les ! (2018) - livre de Julie Dachez.

Penser en images (1995) - livre de Temple Grandin.

Je suis à l'Est ! (2012) - livre de Josef Schovanec.

Je suis né un jour bleu (2006) - livre de Daniel Tammet.

L'empereur, c'est moi (2013) - livre d'Hugo Horiot.

Témoignage du musicien Kristian Schott (2019).

« Moi et mon diagnostic », les impressions de Thomas Villa.

Οι Άχρωμες Αναμνήσεις

« Κατανοώντας τον σοβαρό αντίκτυπο ενός τραύματος στο άτομο. »

Εκλαϊκευμένη τεκμηρίωση με αναφορές στη γνωστική ψυχολογία και τη νευροψυχολογία που σχετίζονται με τις διαταραχές μετατραυματικού στρες. Προτείνει διάφορες θεραπευτικές λύσεις και μαρτυρίες που απευθύνονται άμεσα στους πάσχοντες και τις οικογένειές τους.

Περιλαμβάνει μαρτυρίες δέκα ατόμων.

Περιεχόμενα
- Τι είναι το μετατραυματικό στρες;
- Οι επακολουθες αντιδρασεις.
- Οι επιπτωσεις στη νοηση.
- Συννοσηροτητα.
- Αγωγη μεσω ψυχοθεραπειας.

Εγχειρίδιο καταχωρημένο υπό την αιγίδα των δικαστικών επιμελητών του Παρισιού, η οποία διατίθεται υπό τους όρους της γαλλικής και διεθνούς νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Τι είναι το μετατραυματικό στρες;

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) είναι ένα σοβαρό πρόβλημα ψυχικής υγείας που παλαιότερα αποδιδόταν αποκλειστικά στους βετεράνους. Σήμερα, γνωρίζουμε ότι είναι κάτι παραπάνω από αυτό.

Πολλοί από εμάς γνωρίζουν αυτήν την αίσθηση του "παρ' ολίγον". Είτε πρόκειται για ένα αυτοκίνητο που πλησιάζει πολύ κοντά είτε για έναν ιατρικό συναγερμό στα επείγοντα περιστατικά, αυτό το "παρ' ολίγον" είναι μια αξέχαστη εμπειρία.

Κάθε φορά που βιώνουμε ένα τραυματικό γεγονός, αρκετά από τα συστήματα του σώματος ανεβάζουν ταχύτητα. Ο υποθάλαμος και η υπόφυση στέλνουν ένα κύμα ορμονών του στρες, προετοιμάζοντάς μας να πολεμήσουμε, να φύγουμε ή να παγώσουμε.

Όταν ο κίνδυνος έχει περάσει, πολλοί άνθρωποι είναι σε θέση να περάσουν σε κάτι άλλο και να "τον ξεφορτωθούν", όπως λέμε. Ωστόσο, για κάποιους από εμάς, αυτό το αίσθημα του να βρισκόμαστε σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού μπορεί να επιμείνει για εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια, συνοδευόμενο από άλλα συμπτώματα.

Οι άνθρωποι που ζουν με διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) βιώνουν μια υψηλή απόκριση "μάχης ή φυγής". Οι αντιλαμβανόμενες απειλές ενεργοποιούν το αυτόνομο νευρικό τους σύστημα, προκαλώντας χημικές εναλλαγές στον εγκέφαλο. Αυτό δημιουργεί μια αίσθηση κινδύνου και άλλα συμπτώματα, ακόμη και όταν δεν υπάρχει πραγματική απειλή ή η απειλή δεν είναι πλέον παρούσα.

Αν τα παραπάνω σας ακούγονται γνώριμα, να ξέρετε ότι δεν είστε μόνοι. Το PTSD δεν είναι μια ασυνήθιστη ασθένεια και με το σωστό σχέδιο αντιμετώπισης μπορείτε να διαχειριστείτε τα συμπτώματά σας.

Με ποια συχνότητα εμφανίζεται το PTSD;

Πολλοί άνθρωποι θα βιώσουν ένα τραυματικό γεγονός χωρίς περαιτέρω επιπλοκές, αλλά ένα μικρό ποσοστό θα αναπτύξει PTSD.

Η εξάπλωση του PTSD εκτιμάται σε 5-12% στον γενικό πληθυσμό. Τα στοιχεία αυτά προέρχονται κυρίως από παλιές μελέτες που διεξήχθησαν από αμερικάνικες οργανώσεις, οι οποίες ανανεώθηκαν το 2017.

Το PTSD είναι πιο διαδεδομένο μεταξύ των ατόμων που εργάζονται σε εργασιακά περιβάλλοντα υψηλού στρες, όπως οι πυροσβέστες, οι ομάδες άμεσης επέμβασης, οι αστυνομικοί και οι βετεράνοι.

Αιτίες του PTSD

Το PTSD ονομαζόταν παλαιότερα «το σύνδρομο της οβίδας » ή «το σύνδρομο κούρασης του πολέμου» και πολλοί άνθρωποι μπορεί να γνωρίζουν αυτήν την πάθηση από τη συσχέτισή της με τους βετεράνους πολέμου.

Σήμερα ονομάζεται διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD), επειδή μπορεί να αναπτυχθεί από μια σειρά διαφορετικών καταστάσεων. Αυτό που τα συνδέει μεταξύ τους είναι μια πραγματική ή αντιλαμβανόμενη απειλή κινδύνου, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει πιθανή απώλεια ζωής.

Ορισμένες αιτίες του PTSD είναι:

  • φυσική καταστροφή
  • εγκληματική βία
  • σοβαρό ιατρικό περιστατικό
  • επιθανάτια εμπειρία
  • απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου
  • σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση
  • ατυχήματα σε μεταφορικά μέσα (αυτοκίνητο, αεροπλάνο, κλπ.)

Σε γενικές γραμμές, οποιοδήποτε στρεσογόνο γεγονός στο οποίο νιώθετε φόβο, σοκ, τρόμο ή αδυναμία μπορεί να προκαλέσει μετατραυματικό στρες.

Παράγοντες κινδύνου για PTSD

Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί κάποιοι άνθρωποι αναπτύσσουν PTSD και άλλοι όχι. Υπάρχει, όμως, μια σειρά παραγόντων που μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες διάγνωσης. Μερικοί από αυτούς είναι οι εξής:

  • έλλειψη δικτύου υποστήριξης
  • ιστορικό άλλων προβλημάτων ψυχικής υγείας
  • προηγούμενες εμπειρίες κακοποίησης, συχνά στην παιδική ηλικία
  • κακή σωματική υγεία
  • το να είσαι γυναίκα
  • σωματικοί τραυματισμοί

Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να συμβάλει στο PTSD είναι να βιώσει κανείς ένα στρεσογόνο γεγονός μετά από ένα τραυματικό γεγονός, όπως π.χ. να πάρει διαζύγιο λίγο μετά από ένα σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα.

Η γενετική θα μπορούσε επίσης να παίξει κάποιο ρόλο. Σε μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου ατόμων με PTSD, η έρευνα δείχνει ότι ο ιππόκαμπος - το τμήμα του εγκεφάλου που σχετίζεται με τις αναμνήσεις και τη συναισθηματική ρύθμιση - είναι μικρότερος και έχει διαφορετικό σχήμα από εκείνο των ατόμων χωρίς PTSD.

Συμπτώματα του PTSD

Είναι φυσιολογικό τις πρώτες ημέρες μετά από ένα τραυματικό γεγονός να νιώθετε καταβεβλημένοι, να κλαίτε ή να δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε. Αυτά τα συμπτώματα δεν υποδηλώνουν απαραίτητα μια μακροχρόνια πάθηση.

Τα συμπτώματα του PTSD τείνουν να διαρκούν περισσότερο, να διαταράσσουν τις καθημερινές σας δραστηριότητες και να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη συνολική ποιότητα ζωής σας. Αναδύονται συνήθως εντός 3 μηνών από το τραυματικό γεγονός, αν και μπορεί να εμφανιστούν και αργότερα.

1. Συμπτώματα εισβολής

Αυτά τα συμπτώματα - που ονομάζονται συμπτώματα αναβίωσης στις παλαιότερες εκδόσεις του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου Ψυχικών Διαταραχών (DSM) - είναι αυτά που σας οδηγούν πίσω στο τραύμα.

  • αναδρομές στο παρελθόν ή διασχιστικές αντιδράσεις
  • εφιάλτες ή δυσάρεστα όνειρα
  • έντονες και δυσάρεστες αναμνήσεις, εικόνες ή σκέψεις
  • συναισθηματική ή σωματική δυσφορία όταν σκέφτεστε το τραυματικό γεγονός

2. Συμπτώματα αποφυγής

Αυτά τα συμπτώματα ή αυτές οι συμπεριφορές είναι ακριβώς όπως ακούγονται. Πιθανότατα θα αποφεύγετε ο,τιδήποτε σας θυμίζει το τραυματικό γεγονός, όπως:

  • ανθρώπους
  • μερη
  • καταστάσεις

Μπορεί επίσης να αποφεύγετε να σκέφτεστε και να μιλάτε για το τραυματικό γεγονός.

Για παράδειγμα, αν έχετε μετατραυματικό στρες εξαιτίας ενός αυτοκινητιστικού ατυχήματος, μπορεί να αποφεύγετε το μέρος όπου συνέβη το ατύχημα ή να αποφεύγετε εντελώς την οδήγηση.

Άλλες εξωτερικές υπενθυμίσεις μπορεί να περιλαμβάνουν ήχους και οσμές, οποιαδήποτε αισθητηριακά ερεθίσματα που θα ανέσυραν την εν λόγω ανάμνηση.

3. Συμπτώματα εγρήγορσης και αντίδρασης

Αυτή η κατηγορία συμπτωμάτων περιλαμβάνει σωματικές αντιδράσεις στο τραύμα ή στις αναμνήσεις του τραύματος. Τα παραδείγματα περιλαμβάνουν:

  • ευερεθιστότητα
  • αίσθημα εξάντλησης
  • δυσκολία συγκέντρωσης
  • αυξημένη απόκριση τρόμου
  • ξαφνικές εκρήξεις θυμού

4. Συμπτώματα διάθεσης και γνωστικά συμπτώματα

Οι σκέψεις, οι πεποιθήσεις και τα συναισθήματά μας επηρεάζονται από τη διάθεσή μας. Αντίστροφα, η διάθεσή μας επηρεάζεται από τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις πεποιθήσεις μας. Τα νοσηρά μοτίβα σκέψης μπορεί να είναι προϊόν του PTSD. Μερικά από αυτά περιλαμβάνουν:

  • αρνητικό εσωτερικό μονόλογο
  • αισθήματα ενοχής ή αυτοκατηγορίας
  • προβλήματα μνήμης
  • έλλειψη ενδιαφέροντος για πράγματα που μας ευχαριστούν

5. Σωματικά συμπτώματα

Αν και δεν περιλαμβάνονται στην τελευταία έκδοση του DSM, τα σωματικά συμπτώματα του PTSD μπορεί να προσομοιάζουν με μια κρίση πανικού. Ορισμένα σωματικά συμπτώματα είναι:

  • εφίδρωση
  • τρέμουλο
  • ζάλη
  • πονοκέφαλοι
  • θωρακικοί πόνοι
  • πόνοι στο στομάχι
  • ανεξήγητοι πόνοι και ενοχλήσεις
  • κόπωση που προκαλείται από εφιάλτες ή διαταραχές του ύπνου

6. Συμπτώματα του PTSD στα παιδιά

Δεν είναι μόνο οι ενήλικες που πάσχουν από PTSD - μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Στα παιδιά, ορισμένα από τα συμπτώματα του PTSD μπορεί να είναι:

  • ενούρηση στο κρεβάτι
  • εφιάλτες
  • αυξημένη προσκόλληση στους ενήλικες
  • έκφραση του τραύματος μέσω της τέχνης ή του παιχνιδιού

Στην περίπτωση τραύματος που οφείλεται σε σεξουαλική κακοποίηση, τα παιδιά μπορεί να παρουσιάσουν:

  • χαμηλή αυτοεκτίμηση
  • φόβο, θλίψη, απομόνωση
  • επιθετικότητα (επιθετική συμπεριφορά)
  • μη φυσιολογική σεξουαλική συμπεριφορά
  • αυτοακρωτηριασμό
  • κατάχρηση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών

Θεραπεία του PTSD

Παρ’όλο που δεν υπάρχει τρόπος να αποτρέψουμε ένα τραυματικό γεγονός από το να συμβεί, υπάρχουν τρόποι διαχείρισης των συμπτωμάτων που προκύπτουν έπειτα από ένα τραύμα.

Οι ερευνητές έχουν επισημάνει ορισμένους παράγοντες αντοχής, οι οποίοι αποτελούν χαρακτηριστικά των ανθρώπων που μπορούν να προσαρμοστούν και να αναπτυχθούν μετά το τραύμα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται:

  • η ικανότητα να ζητούν ανοιχτά βοήθεια
  • η επιτυχία στην ανάπτυξη στρατηγικών αντιμετώπισης
  • μια αίσθηση θετικότητας σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισαν το τραύμα τους

Όσοι ασκούν την "ενεργητική προσαρμογή" με αυτόν τον τρόπο μπορούν να ανακάμψουν πιο γρήγορα από το PTSD. Ορισμένοι αναρρώνουν μέσα σε 6 μήνες. Για άλλους, η θεραπεία μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια.

Η θεραπεία για το PTSD συχνά περιλαμβάνει συνδυασμό ψυχοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής.

1. Ψυχοθεραπεία

Οι έρευνες δείχνουν ότι η ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι μια αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή για το PTSD.

  • Θεραπεία γνωστικής επεξεργασίας (CPT). Αυτή η τεχνική χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στην επεξεργασία του τραύματος, καθώς πολλοί άνθρωποι δεν είναι σε θέση να το αντιμετωπίσουν άμεσα μετά το συμβάν. Η CPT μπορεί επίσης να βοηθήσει κάποιον να αναδομήσει τις πεποιθήσεις του γύρω από αυτό που συνέβη με έναν πιο χρήσιμο τρόπο.
  • Θεραπεία παρατεταμένης έκθεσης. Πρόκειται για ένα είδος γνωστικής συμπεριφορικής θεραπείας που περιλαμβάνει τη σταδιακή ανάδειξη αναμνήσεων ή καταστάσεων που σχετίζονται με ένα τραύμα και τις οποίες αποφεύγετε από τότε που συνέβη το συμβάν. Η τεχνική αυτή εφαρμόζεται αργά, με ασφάλεια και συστηματικότητα. Θα μπορούσατε επίσης να μάθετε τεχνικές καρδιακής συνοχής που θα σας βοηθήσουν να διαχειριστείτε το άγχος σας.
  • Απευαισθητοποίηση και επανεπεξεργασία μέσω οφθαλμικών κινήσεων (EMDR). Το EMDR χρησιμοποιεί ήπιους τόνους ή βίντεο για να διακόψει μοτίβα σκέψης ή πεποιθήσεις. Εκτεταμένες έρευνες δείχνουν ότι το EMDR μπορεί να μειώσει το άγχος, την κατάθλιψη, την κόπωση και την παράνοια.

2. Φαρμακευτική αγωγή

Η φαρμακευτική αγωγή (από μόνη της) δεν θεραπεύει το PTSD. Ο κύριος σκοπός της είναι να σας υποστηρίξει στη θεραπεία σας χάρη σε ορισμένες θετικές επιδράσεις στα συμπτώματα του PTSD, όπως το άγχος, την κατάθλιψη και τις διαταραχές του ύπνου.

Για να έχετε ένα καλό ιατρικό θεραπευτικό πλάνο, θα πρέπει να κλείσετε ένα ραντεβού με τον οικογενειακό σας γιατρό ή έναν γενικό γιατρό που έχει προηγούμενη γνώση του ιστορικού σας.


Διαβάστε ολόκληρο το έγγραφο.


Βιβλιογραφία

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). (DSM-5)

Akiki TJ, et al. (2017). The association of PTSD symptom severity with localized hippocampus and amygdala abnormalities.
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/2470547017724069

Carras MC, et al. (2018). Connection, meaning, and distraction: A qualitative study of video game play and mental health recovery in veterans treated for mental and/or behavioral health problems.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30257787/

Krediet E, et al. (2020). Reviewing the potential of psychedelics for the treatment of PTSD.
https://academic.oup.com/ijnp/article/23/6/385/5805249

Medications for PTSD. (n.d.).
https://www.apa.org/ptsd-guideline/treatments/medications

Posttraumatic stress disorder. (n.d.).
https://www.nami.org/About-Mental-Illness/Mental-Health-Conditions/Posttraumatic-Stress-Disorder

PTSD: National center for PTSD. (n.d.)
https://www.ptsd.va.gov/understand/common/common_veterans.asp

PTSD treatments. (n.d.).
https://www.apa.org/ptsd-guideline/treatments%E2%80%A8

Schouten KA, et al. (2017). Trauma-focused art therapy in the treatment of post-traumatic stress disorder: A pilot study.
https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/15299732.2018.1502712

Hourani L, et al. (2014). Gender differences in the expression of PTSD symptoms among active duty military personnel.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S088761851400173X

Effects of PTSD on family. (2020).
https://www.ptsd.va.gov/family/effect_families.asp

Cross D, et al. (2015). Childhood trauma, PTSD, and problematic alcohol and substance use in low-income, African-American men and women.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4461539/

Shand LK, et al. (2014). Symptoms of posttraumatic stress in Australian women with ovarian cancer.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/pon.3627

Bohus M, et al. (2020). Dialectical behavior therapy for posttraumatic stress disorder (DBT-PTSD) compared with cognitive processing therapy (CPT) in complex presentations of ptsd in women survivors of childhood abuse: A randomized clinical trial.
https://jamanetwork.com/journals/jamapsychiatry/article-abstract/2768029

Stein MB, et al. (2021). Ketamine for PTSD: Well, isn't that special.
https://ajp.psychiatryonline.org/doi/10.1176/appi.ajp.2020.20121677

Wilson G, et al. (2018). The use of eye-movement desensitization reprocessing (EMDR) therapy in treating post-traumatic Stress Disorder—A systematic narrative review.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5997931/

Larsen SE. (2019). Hypersexual behavior as a symptom of PTSD: Using cognitive processing therapy in a veteran with military sexual trauma-related PTSD.
https://link.springer.com/article/10.1007/s10508-018-1378-1

Stress effects on the body. (2018).
https://www.apa.org/topics/stress/body

Real-time fMRI neurofeedback training of the amygdala activity with simultaneous EEG in veterans with combat-related PTSD (2018).
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2213158218301190

The Association of PTSD Symptom Severity With Localized Hippocampus and Amygdala Abnormalities (2017).
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/2470547017724069

GABAergic mechanisms regulated by miR-33 encode state-dependent fear (2016).
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4880671/

Psychotic symptoms in posttraumatic stress disorder (2000).
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17637580/

Childhood Trauma in Schizophrenia: Current Findings and Research Perspectives (2019).
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6448042/

Hearing Voices in Patients with Trauma (2020).
https://www.jwatch.org/na51114/2020/03/26/hearing-voices-patients-with-trauma

La Bouche de Jean-Pierre (1997) - moyen-métrage de Lucile Hadzihalilovic.

Tout le monde savait (2021) - livre de Valérie Bacot.

To Dance With The Devil (2022) - livre de Mickaël Vis.

Ο Ωκεανός των Σκαλιών

« Κατανοώντας τα άτομα που χάνουν την επαφή με την πραγματικότητα. »

Εκλαϊκευμένη τεκμηρίωση με αναφορές σε γνωστική ψυχολογία και ψυχοπαθολογία που σχετίζονται με τη σχιζοφρένεια, παρουσιάζοντας μαρτυρίες και προβληματισμούς σχετικά με τη νόσο και τη διαχείρισή της, απευθυνόμενες στους διάφορους φορείς υγείας, καθώς και στους ενδιαφερόμενους και τους συγγενείς τους.

Περιλαμβάνει μαρτυρίες ενός ατόμου και της οικογένειάς του.

Περιεχόμενα
- Τι είναι η σχιζοφρένεια;
- Η κοινωνική αποδοκιμασία.
- Οι αιτίες της σχιζοφρένειας.
- Τα στάδια της σχιζοφρένειας.
- Θετικά συμπτώματα.
- Αρνητικά συμπτώματα.
- Συμπτώματα αποδιοργάνωσης.
- Ψυχωτικά επεισόδια.
- Πίσω από την ασθένεια.

Εγχειρίδιο καταχωρημένο υπό την αιγίδα των δικαστικών επιμελητών του Παρισιού, η οποία διατίθεται υπό τους όρους της γαλλικής και διεθνούς νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

καλοκαίρι 2024